عضو اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با انتقاد از نگاه نشرمحور به صنعت چاپ و سیاست‌های ارزی و اقتصادی دولت گفت: بخش عمده صنعت چاپ امروز به بسته‌بندی اختصاص دارد و این صنعت در پی تحریم، افزایش نرخ ارز، مشکلات تخصیص ارز و محدودیت‌های واردات با بحرانی جدی مواجه شده است؛ بحرانی که در نهایت هزینه آن مستقیماً به بدنه جامعه منتقل می‌شود.

مجید خادمی، عضو اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ و مدیرعامل مجتمع چاپ و بسته‌بندی پویا هنر نوین همزمان با روز صنعت چاپ با اشاره به رویکرد غالب مسئولان دولتی نسبت به صنعت چاپ اظهار داشت: متأسفانه وقتی از حوزه چاپ صحبت می‌شود، سران و مسئولان دولتی عمده توجه خود را معطوف به نشر می‌کنند، در حالی که شاید تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد کل صنعت چاپ به نشر مربوط باشد و امروز بخش اصلی این صنعت در حوزه بسته‌بندی فعالیت می‌کند.

وی ادامه داد: با کاهش کتاب‌خوانی، چاپ کتاب نیز کاهش پیدا کرده و بسیاری از ناشران کتاب‌های خود را در تیراژهای ۱۰۰، ۲۰۰ یا ۵۰۰ نسخه و عمدتاً به صورت دیجیتال چاپ می‌کنند. ممکن است تعداد عناوین کتاب بالا باشد، اما تیراژ و تکثر واقعی آنها پایین است؛ یعنی وقتی گفته می‌شود هزار عنوان کتاب منتشر شده، باید پرسید از هر عنوان چه تعداد نسخه چاپ شده است.

خادمی با بیان اینکه حدود ۸۰ درصد صنعت چاپ را می‌توان مرتبط با بسته‌بندی دانست، افزود: هم چاپ و بسته‌بندی و هم نشر در سال‌های اخیر به‌شدت از تحریم‌ها، افزایش قیمت دلار و مشکلات تخصیص ارز تأثیر پذیرفته‌اند و بازار کاغذ و مقوا هر روز با کمبود بیشتری مواجه شده است.

عضو اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با اشاره به مشکلات واردات کاغذ گفت: از اردیبهشت‌ماه و پس از بسته‌شدن مسیرهای دریایی و محدودیت‌های ایجادشده در تردد از طریق خلیج فارس، نتوانسته‌ام حتی یک گرم کاغذ وارد کشور کنم. پیش از آن نیز عدم تخصیص ارز، روند واردات را با مشکل مواجه کرده بود و پس از آن، محدودیت‌های مسیرهای دریایی این وضعیت را تشدید کرد.

وی با اشاره به شکاف قابل توجه میان قیمت تمام‌شده واردات و قیمت داخلی مقوا تصریح کرد: امروز مقوایی که با دلار ۲۱۲ هزار تومان می‌توان وارد کشور کرد، حدود کیلویی ۲۵۰ هزار تومان تمام می‌شود، اما همین مقوا در بازار داخلی نزدیک به ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد و این یک فاجعه است.

خادمی این وضعیت را زمینه‌ساز شکل‌گیری بحران تازه‌ای در بازار دانست و گفت: این مسئله مستقیماً به بازارهای B2B و B2C مرتبط است. وقتی هزینه تولید و بسته‌بندی افزایش پیدا می‌کند، این ناامنی به شرکت‌های دارویی، غذایی، بهداشتی و دیگر صنایع منتقل می‌شود و آنها نیز ناچارند این افزایش هزینه را به مصرف‌کننده منتقل کنند. این بزرگ‌ترین معضلی است که تحریم، محدودیت‌های دریایی و تخصیص‌نشدن ارز برای صنعت چاپ ایجاد کرده است.

وی درباره امکان اتکا به تولیدکنندگان داخلی کاغذ و مقوا نیز اظهار کرد: مشکلاتی که درباره واردات مطرح شد، در مورد تولیدکنندگان داخلی نیز وجود دارد. بسیاری از مواد اولیه مورد استفاده شرکت‌های ایرانی وارداتی است و تولیدکنندگان داخلی نیز از نوسانات نرخ ارز بی‌نصیب نیستند؛ به همین دلیل محصولات آنها نیز به‌شدت گران شده است.

مدیرعامل مجتمع چاپ و بسته‌بندی پویا هنر نوین با تأکید بر نقش بخش خصوصی در این صنعت افزود: بخش عظیمی از صنعت چاپ در اختیار بخش خصوصی است و توقع ما از دولت این است که دست از سر صنعت چاپ بردارد. هیچ‌کس انتظار ویژه‌ای از دولت ندارد؛ اگر قوانین مقطعی، موردی و تصمیم‌های یک‌شبه اصلاح شود و اجازه دهند بازار مسیر طبیعی خود را پیدا کند، حتی با دلار ۲۲۰ هزار تومانی نیز شرایط می‌تواند بهتر از زمانی باشد که همه چیز به شکل دستوری اداره شود.

خادمی با بیان اینکه ابعاد بحران‌های یک سال اخیر در صنعت چاپ کمتر در رسانه‌های داخلی بازتاب پیدا کرده است، خاطرنشان کرد: شرایط یک سال اخیر بحران‌های وحشتناکی را ایجاد کرده که متأسفانه در رسانه‌های داخلی مطرح نمی‌شود.

وی در پایان با اشاره به افزایش چندبرابری قیمت محصولات بسته‌بندی گفت: امروز ما در میانه یک بحران واقعی در صنعت چاپ قرار داریم. خود من به عنوان کسی که بخشی از محصولاتم، از جمله جعبه‌های بسته‌بندی محصولات غذایی و دارویی، تولیدی است، می‌بینم جعبه‌ای که در مهرماه سال گذشته دانه‌ای ۱۰ هزار تومان قیمت داشت، امروز به ۴۰ هزار تومان رسیده است. سؤال این است که زیان این افزایش قیمت در نهایت به چه کسی می‌رسد؟ طبیعتاً بدنه جامعه. به نظر من، بحران‌های ناشی از تحریم حتی بسیار بیشتر از بحران‌های ناشی از جنگ به این صنعت آسیب زده است.