• پیش‌خوان
  • فعالان مؤثر و نخبگان
    • اهالی هنرهای نمایشی
      • اهالی تئاتر
      • اهالی سینما
      • اهالی نمایش خانگی
    • اهالی صدا و سیما
      • برنامه سازان
      • مجریان
      • مدیران صدا و سیما
    • اهالی هنرهای تجسمی
      • اهالی خوشنویسی و تذهیب
      • اهالی صنایع دستی و سازه
      • اهالی گرافیک و تصویرسازی
      • نقاشان
    • اهالی قرآن و تبلیغ اسلامی
      • اهالی قرآن
      • اهالی هیأت و آیین‌های دینی
    • مسئولان فرهنگ و هنر
    • اهالی علم و اندیشه
    • اهالی کتاب
      • نویسندگان
      • اهالی نشر
      • اهالی ترویج کتاب
    • اهالی موسیقی
      • خوانندگان
      • ترانه سرایان
      • تنظیم کنندگان و آهنگسازان
    • اهالی شعر و ادب
    • اهالی رسانه و خبر
  • زیست‌بوم‌ها
    • زیست‌بوم هنرهای نمایشی
    • زیست‌بوم قرآنی و تبلیغ اسلامی
    • زیست‌بوم موسیقی
    • زیست‌بوم هنرهای تجسمی
    • زیست‌بوم کتاب و نشر
    • زیست‌بوم صدا و سیما
    • زیست‌بوم شعر و ادب
    • زیست‌بوم متولیان فرهنگ و هنر
    • زیست‌بوم علم و اندیشه
    • زیست‌بوم خبر و رسانه
  • یادداشت‌ها
  • درباره همدار
    • داستان همدار
  • تماس با ما
    • اعلام همکاری با همدار

برای جستجو تایپ کرده و Enter را بزنید

  • پیش‌خوان
  • فعالان مؤثر و نخبگان
    • اهالی هنرهای نمایشی
      • اهالی تئاتر
      • اهالی سینما
      • اهالی نمایش خانگی
    • اهالی صدا و سیما
      • برنامه سازان
      • مجریان
      • مدیران صدا و سیما
    • اهالی هنرهای تجسمی
      • اهالی خوشنویسی و تذهیب
      • اهالی صنایع دستی و سازه
      • اهالی گرافیک و تصویرسازی
      • نقاشان
    • اهالی قرآن و تبلیغ اسلامی
      • اهالی قرآن
      • اهالی هیأت و آیین‌های دینی
    • مسئولان فرهنگ و هنر
    • اهالی علم و اندیشه
    • اهالی کتاب
      • نویسندگان
      • اهالی نشر
      • اهالی ترویج کتاب
    • اهالی موسیقی
      • خوانندگان
      • ترانه سرایان
      • تنظیم کنندگان و آهنگسازان
    • اهالی شعر و ادب
    • اهالی رسانه و خبر
  • زیست‌بوم‌ها
    • زیست‌بوم هنرهای نمایشی
    • زیست‌بوم قرآنی و تبلیغ اسلامی
    • زیست‌بوم موسیقی
    • زیست‌بوم هنرهای تجسمی
    • زیست‌بوم کتاب و نشر
    • زیست‌بوم صدا و سیما
    • زیست‌بوم شعر و ادب
    • زیست‌بوم متولیان فرهنگ و هنر
    • زیست‌بوم علم و اندیشه
    • زیست‌بوم خبر و رسانه
  • یادداشت‌ها
  • درباره همدار
    • داستان همدار
  • تماس با ما
    • اعلام همکاری با همدار

برای جستجو تایپ کرده و Enter را بزنید

  

«شب‌شروه» در خارگ؛ شبی برای شنیدن صدای اندوه جنوب

۲۴ مرداد ۱۴۰۵

0

تحریریه

دسته:

اهالی شعر و ادب

آیین فرهنگی هنری «شب‌شروه» هم‌زمان با سالگرد درگذشت زنده‌یاد جهانبخش کردی‌زاده، شروه‌خوان و نوحه‌خوان نام‌آشنای بوشهری، در سالن سینما صدف جزیره خارگ برگزار شد؛ شبی که با مثنوی‌خوانی از اشعار مولانا آغاز شد و در ادامه، صدای شروه‌خوانان جنوب، یاد یکی از ماندگارترین چهره‌های این عرصه را زنده کرد.

به گزارش همدار اجرای این برنامه بر عهده دکتر شاهین بهرام‌نژاد، مجری و کارشناس فرهنگ عامه، بود و ناخدا علی ستوده، عبدالرسول حسینی و محسن سناسیری، از شروه‌خوانان برجسته جنوب، به شروه‌خوانی پرداختند. سید عبدالحمید هاشمی نیز با نوازندگی نی، شروه‌خوانان را همراهی کرد.

در آغاز برنامه، پس از مثنوی‌خوانی از اشعار مولانا، دکتر بهرام‌نژاد با اشاره به پیشینه این آوای باستانی، شروه را چنین توصیف کرد: «شروه مثل آهی‌ست که از جگرِ نمک‌خوردهٔ جنوب برمی‌خیزد؛ بُنگِ بلندی بی‌تکلف و بی‌ساز، که انگار مردی تهِ سکوتِ شب، رو به باد دریا، دوبیتیِ جدایی را دست‌به‌سینه می‌سپارد به آسمان.»

وی با اشاره به پیوند شروه با اقلیم جنوب افزود: «چه می‌شود کرد؟ جنوب است، دریا هست، هُرم هست، داغی آفتاب و خولیسِ شرجی و شروه، درد را شریف می‌کند.»

بخش مهمی از هویت شروه، در پیوند آن با شعر و دوبیتی‌های شاعران و دوبیتی‌سرایان نام‌آشنای جنوب شکل گرفته است. در این میان می‌توان از شاعرانی چون فایز، مفتون، نادم، باکی و کوهی یاد کرد؛ شاعرانی که اشعارشان در حافظه شفاهی مردم جنوب و در سنت شروه‌خوانی جایگاهی ماندگار یافته است.

شروه در واقع تنها یک شیوه آوازخوانی نیست؛ بلکه روایتی موسیقایی از شعر، اندوه، دلتنگی، عشق، فراق و زیست مردم جنوب است و دوبیتی‌های شاعران این منطقه طی سال‌ها، بخش مهمی از مواد شعری این آیین را شکل داده‌اند.

هر یک از شروه‌خوانان نیز در بخش ابتدایی برنامه، حدود ده دقیقه و با سبک و شیوه خاص خود به اجرای شروه پرداختند.

در ادامه، مجری برنامه درباره «گرده»ها توضیح داد و گفت: «در جنوب شروه به شیوه‌های متفاوتی خوانده می‌شود که به آن گرده می‌گویند.»

به گفته او، گرده‌ها گاه نام مکان بر خود دارند؛ مانند دشتیاتی، دشتستانی، شبانکاره‌ای، شُنبه‌ای و چاهکوتاهی؛ گاه نام قومی خاص را یدک می‌کشند؛ مانند حاجیونی، جتکی و زنگی؛ و گاه به نام فرد مؤلف یا صاحب آن سبک شناخته می‌شوند؛ مانند عامَسین، علی کلسین، کل کَرَم، زنگویی، نجاتی، بخشی و شریفیان.

بهرام‌نژاد در ادامه از هر یک از شروه‌خوانان خواست یک گرده منحصربه‌فرد اجرا کنند. نخست، با یادکردی از جهانبخش کردی‌زاده که در ۴۱ سالگی بدرود حیات گفت، از ناخدا علی ستوده خواست «گرده بخشی» را بخواند؛ اجرایی که یاد و خاطره این شروه‌خوان و نوحه‌خوان فقید بوشهری را در سالن سینما صدف زنده کرد.

سپس با اشاره به «پولاد اسماعیلی»، شروه‌خوان پیشکسوت دیار دشتی، از محسن سناسیری خواست «گرده پولاد» را اجرا کند.

در ادامه، وقتی نوبت به عبدالرسول حسینی، شروه‌خوان اهل شهر کاکی از دیار دشتی، رسید، مجری با یادکردی از زنده‌یاد محمدحسین قایدی، شروه‌خوان نام‌آشنای دیار دشتی، و پس از خوانش یک دوبیتی با گویش دشتیاتی، از حسینی خواست شروه‌ای دشتیاتی به سبک «عامسین» اجرا کند.

در بخش دیگری از این آیین، دکتر بهرام‌نژاد دو کتاب «آینه شروه‌سرایی» اثر زنده‌یاد دکتر حمیدی و «شروه‌سرایی در جنوب ایران» اثر زنده‌یاد علی باباچاهی را معرفی کرد و بر اهمیت ثبت، مطالعه و شناخت این میراث ادبی و موسیقایی جنوب تأکید کرد.

در ادامه، مجری این آیین درباره «دومندویی» توضیح داد: «در آیین شروه‌خوانی، هنگامی‌که شروه‌خوانان هر کدام یک دوبیتی می‌خوانند و رشته شروه‌خوانی را در ادامه به شروه‌خوان کناری می‌سپارند، در واقع یک بده‌بستان راه می‌اندازند که آن را در اصطلاح دومندویی می‌خوانند.»

او «دومندویی» را اوج شروه دانست؛ جایی که شروه‌خوان از عمق وجودش و تا سرحد توان از حنجره‌اش مایه می‌گذارد و این بخش از شروه‌خوانی را می‌توان نوعی هماوردی میان شروه‌خوانان دانست.

آیین «شب‌شروه» در نهایت با اجرای دومندویی گوش‌نواز شروه‌خوانان به پایان رسید؛ اجرایی که فضای سالن سینما صدف را به یکی از جلوه‌های زنده موسیقی و شعر جنوب بدل کرد.

این برنامه با استقبال خوب تماشاگران و مردم جزیره مقاوم خارگ همراه شد و در شرایط حساس پس از آغاز جنگ تحمیلی سوم، به یکی از برنامه‌های فرهنگی و هنری فاخر این جزیره تبدیل شد؛ شبی که صدای شروه، هم‌زمان با یاد یکی از ماندگارترین شروه‌خوانان جنوب، در خارگ طنین انداخت و بخشی از حافظه موسیقایی، ادبی و فرهنگی جنوب را زنده نگه داشت.

برچسب‌ها:

آیین فرهنگی هنری «شب‌شروه»
«شب‌شروه» در خارگ؛ شبی برای شنیدن صدای اندوه جنوب

مطالب مرتبط

«شب‌شروه» در خارگ؛ شبی برای شنیدن صدای اندوه جنوب

۲۴ مرداد ۱۴۰۵

   دیدگاه مخاطبان

دیدگاهشما لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همدار ، رسانه فرهنگ و هنر

رسانه فرهنگ و هنر 🗞️ از دل زیست‌بوم فرهنگ و هنر #ایران 🇮🇷 «همدار یعنی؛ جمعی که اشتراکاتی دارند»
درباره ما
تماس با ما

برای مخاطبان

  • مشارکت در رسانه همدار
  • اعلام رسمی هواداری
  • درخواست بازبینی خبر
  • معرفی فعال مؤثر و نخبه فرهنگی
  • حمایت از رسانه همدار

دسترسی کاربردی

  • تحریریه اختصاصی
  • نقل محافل
  • زیست‌بوم‌ها
  • پرونده‌ها

زیست‌بوم‌های فرهنگ و هنر

  • اهالی موسیقی
  • اهالی صدا و سیما
  • اهالی قرآن
  • اهالی سینما و تئاتر
  • اهالی هنرهای تجسمی

عضویت در خبرنامه

تمامی حقوق این وبسایت متعلق به همدار میباشد.