حسین سلطانمحمدی پیشکسوت رسانه همزمان با روز خبرنگار از وضعیت کنونی رسانه در کشور به شدت انتقاد کرد.
وی در گفتوگو با خبرنگار همدار اظهار کرد: سالهای گذشته در عرصه رسانه ما افراد مختلفی داشتیم مثل خبربیار، خبرنگار، یادداشت نویش، مفسر، تحلیلگر و… که هر کس در این عرصه وارد میشد باید پله پله درجات را طی میکرد و به مراتب بالاتر میرسید ولی امروز هر کس وارد این عرصه میشود همان ابتدا میخواهد همه این تخصصها را داشته باشد، خبر تهیه کند، در رویداد دخالت داشت هباشد، تحلیل ارائه دهد و… که همه این کارها را هم میکند و وقتی با این افراد تازهکار وارد بحث میشویم تأکید دارند که ما خودمان تشخیص دادیم و این کارها را انجام دادیم و به نظر میرسد که حتی جایگاه سردبیر و مدیرمسئول هم از بین رفته است.
سلطانمحمدی تصریح کرد: در گذشته وقتی حرفه خبرنگاری را آغاز کرده بودیم دبیر به ما میگفت که چه کارهایی انجام دهیم، چه سوالاتی بپرسیم، چه موضوعاتی را جستجو کنیم و… اما الآن فرد با وجود داشتن لیسانس علوم اجتماعی، خبرنگاری، روابط عمومی و… از هر دانشگاهی وقتی وارد این حرفه میشود تصور میکند که بر همه چیز تسلط دارد و وقتی وارد یک رویداد میشوند از همان ابتدا در جایگاه مفسر، تحلیلگر و کارشناس ظاهر شده و خودشان تشخیص میدهند چه سوالی بپرسند، چه موضوعی را مطرح کنند و بارها دیدهایم که به جای صحبت درباره موضوع مورد بحث در آن رویداد، آنچه که در جریان است یا به موضوعاتی متصل میکنند که حاشیهای است و هیچ ربطی به رویداد اصلی ندارد. برای این دوستان اصلاً اهمیتی ندارد که قرار است چه اطلاعاتی ارائه دهند، مخاطبشان قرار است چه گامی رو به جلو بردارد و اصلاً چرا دارند کار میکنند، امروز نقل اخبار با دیدگاههای شخصی به شدت مخلوط شده و ما شاهد ظهور افرادی تازهکار هستیم که گویی مادرزاد رسانهای به دنیا آمدهاند درحالیکه هیچ تخصصی ندارند.
وی افزود: فعالیت در حوزه رسانه نیازمند تخصص است، اگر یک کارگر در یک ساختمان مشغول کار باشد و نتواند سادهترین کارش را به درست انجام دهد در آن کار تخصص ندارد و کنار گذاشته میشود ولی ما به تخصص در امور فرهنگی تا این حد اهمیت نمیدهیم چون افرادی هستند که با توصیه وارد این حرفه میشوند و هر خرابکاری که انجام دهند و حتی در نگارش هم کارشان غلطهای فاحشی داشته باشد هم در این حرفه میمانند و به خرابکاری خود ادامه میدهند، گویی عنصر سفارشی باید به هر شکل باقی بماند.
این فعال رسانهای در ادامه گفت: افرادی که سفارش میشوند و به این عرصه میآیند ممکن است حتی ندانند متن تلویزیونی، رادیویی، روزنامه، خبرگزاری، شبکه اجتماعی و… چه تفاوتهایی با هم دارند. بدون توجه به مخاطب کارشان را انجام میدهند درحالیکه ما با خرده فرهنگها، خرده گویشها، اقوام مختلف و… در کشورمان روبرو هستیم و باید بدانیم که هر نوشتهای باید در نقطهای جمعی همه را در کنار هم جلو ببرد. متأسفانه در دورههای فعلی شاهد نوعی بی نظمی هستیم، مملوء از داشمندهای مادرزاد رسانهای که میل شخصیشان را اولویت دادهاند. به همین دلیل با خواندن اخبار به ذات، جوهر و کنه رویدادها نمیرسید و به همین دلیل به تحلیلی هم دست پیدا نمیکنید. من بر این عقیدهام که تا زمانیکه وضعیت اینگونه است و همه ادعا دارند این مشکل برطرف نمیشود.
سلطانمحمدی خاطرنشان کرد: امروز میل و علاقه غالب افراد این است که به عالم رسانه بیایند و پرهیاهو ظاهر شوند، همین وضعیت را در شبکههای مجازی شاهد هستیم که سعی دارند مطالبی را منتشر کنند که اصطلاحاً ویو بخورد و بیش از هر چیز منافع شخصی را مدنظر دارند. امروز هر کس خیلی ساده میتواند کانالی خبری در تلگرام و واتساپ یا بله و ایتا راهاندازی کند و خبر تولید کند و یا حتی منابع را از بین ببرند و هر متنی را متعلق به خود معرفی کنند. امروز در کلیت رسانه ما تنها 4 یا 5 رسانه هستند که محتوای تولیدی دارند، باقی رسانهها واقعاً مشغول کپی کردن هستند و همه شبیه هم و تکراری شدهاند در حالیکه هر رویدادی با وجود پوشش خبری از سوی رسانههای مختلف میتواند ابعاد متنوعی هم داشته باشد که هر خبرنگار باید به ابعاد متنوع آن بپردازد.
وی افزود: مثلاً وقتی آقای چمران درباره هدف قرار گرفتن ایستگاههای برقی تهران میگوید و ما میبینیم که اختلال چندانی در توزیع برق صورت نگرفته یک خبرنگار میتواند بررسی کند که چطور برق تهران تأمین شده یا یک خبرنگار میتواند بررسی کند که کدام ایستگاههای برق را هدف قرار دادهاند، یک خبرنگار میتواند پیگیری کند که مراکز آسیبدیده چطور تعمیر میشوند و… . اما هیچکدام از این کارها انجام نشد و همه رسانهها فقط حرفهای آقای چمران را منتشر کردند. علاوه بر این دانشگاهها هم در حوزه تربیت خبرنگار ضعیف عمل میکنند و ما میبینیم که مدام پشت واژههایی مثل شهروند خبرنگار قایم شدهاند و به این بینظمی دامن زدهاند. ما امروز دچار کم اطلاعاتی و پر حاشیهسازی پنهان شدهایم.
منتشر شده توسط
تاریخ انتشار:
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
یک کارشناسی دقیق، از یک روزنامهنگار باسابقه