ایوب آقاخانی، دبیر چهلوپنجمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، با تأکید بر ضرورت حمایت دولت از تئاتر گفت: ساختار اجتماعی و فرهنگی ایران ایجاب میکند دولت از تئاتر حمایت کند و نمیتوان الگوهای جهانی را بدون توجه به تفاوتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، عیناً درباره تئاتر ایران به کار گرفت.
آقاخانی اظهار کرد: زیرساخت فرهنگی یک جامعه بدون تردید بر شانههای تئاتر و در گام بعدی ادبیات استوار است و تصور اینکه تئاتر باید کاملاً هزینههای خود را تأمین کند، نگاه درستی نیست.
او افزود: در تمام دنیا، بهویژه در کشورهای توسعهیافته، حمایتهای نسبی نهادهای دولتی از تئاتر وجود دارد. بنابراین ابتدا باید دید هر الگوی جهانی در چه ساختار فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شکل گرفته و سپس آن را با شرایط ایران مقایسه کرد.
این نمایشنامهنویس، بازیگر و کارگردان تئاتر ادامه داد: ایران با وجود ظرفیت بالای تئاتر، ناگزیر است الگوهایی را متناسب با ساختار داخلی خود تعریف کند و نمیتوان انتظار داشت بعد از انقلاب، تئاتر ایران دقیقاً با یکی از الگوهای جهانی منطبق شود.
آقاخانی همچنین با انتقاد از بیثباتی مدیریتی در حوزه تئاتر گفت تغییرات مداوم در رأس هرم فرهنگی، به لایههای میانی و پایینتر نیز منتقل میشود و نمیتوان با تغییر مدیران ارشد، انتظار داشت سیاستها و برنامههای پیشین بدون تغییر ادامه پیدا کنند.
وی تأکید کرد: هنرمند بودن الزاماً به معنای توانایی مدیریت نیست و تئاتر ایران بیشتر به مدیر فرهنگی آشنا با تئاتر نیاز دارد تا صرفاً مدیری که از جامعه تئاتری آمده باشد. البته هنرمند موفقی که مدیر موفقی نیز باشد، وجود دارد اما چنین مواردی استثنا هستند.
دبیر جشنواره تئاتر فجر درباره خانه تئاتر نیز گفت: این مجموعه با وجود اهمیت موجودیت صنفی خود، به اندازه امکانات و اختیاراتش اثرگذاری نداشته است و در مواردی بیشتر به کلونیهای هممسلک تبدیل شده تا مجموعهای راهگشا. با این حال، آرزوی من این است که خانه تئاتر در آینده توانمندتر و تعیینکنندهتر شود و بتواند گرهی از مشکلات خانواده تئاتر باز کند.
آقاخانی در بخش دیگری از این گفتوگو به مسئله آمار فروش نمایشها پرداخت و گفت: سالهاست مسئله «پرفروش بودن» برخی پروژهها، به بخشی از پروتکل تبلیغاتی آثار تبدیل شده است.
او تصریح کرد: جعل، کذب و پروندهسازی برای پرفروش نشان دادن پروژهها بخشی از این فرایند تبلیغاتی شده است. منظورم این نیست که تمام آمارهای فروش کاذب هستند، اما همه این آمارها نیز کاملاً و صددرصد قابل اعتماد نیستند و حتماً در بخشی از آنها خدشه و خطا وجود دارد.
وی در پایان، این وضعیت را نتیجه ضعف زیرساختهای شفاف تبلیغاتی و برخی توصیههای نادرست راهنمایان تبلیغاتی پروژهها دانست و گفت این روند موجب افزایش آثاری شده که نمیتوان با شفافیت درباره آمار و میزان فروش آنها سخن گفت.
0